Kaynak Prosesleri
Robotik kaynak entegrasyonunda en sık kullanılan yöntemler ve bu yöntemlerin cobot'larla uyumu aşağıda özetlenmiştir.
MIG/MAG (Gazaltı — GMAW)
Tanım: Sürekli beslenen bir tel elektrodun, koruyucu gaz atmosferi altında ark oluşturarak eritilmesi esasına dayanır.
Çalışma prensibi: Tel besleme ünitesi, torçtan sürekli tel gönderir; iş parçası ile tel arasında oluşan ark metali eritir, çevredeki koruyucu gaz (CO2 veya karışım gazlar) kaynak banyosunu oksidasyondan korur.
Kullanım alanları: Çelik konstrüksiyon, otomotiv parçaları, genel imalat, boru ve profil birleştirme.
Cobot ile uyumu: Yüksek — sabit tel besleme hızı ve tekrarlanabilir yörünge sayesinde robotik/cobot uygulamalarında en yaygın kullanılan prosestir.
TIG (GTAW)
Tanım: Erimeyen tungsten elektrod ile koruyucu gaz (genellikle argon) atmosferi altında ark oluşturulan, gerektiğinde ayrı bir dolgu telinin elle veya otomatik beslendiği hassas bir kaynak yöntemidir.
Çalışma prensibi: Tungsten elektrod erimez, sadece ark oluşturur; kaynak banyosu ve varsa dolgu teli ark ısısıyla eritilir.
Kullanım alanları: Paslanmaz çelik, alüminyum, ince sac, estetik ve yüksek kalite gerektiren dikişler.
Cobot ile uyumu: Orta — hassas parametre kontrolü ve genelde daha yavaş ilerleme hızı gerektirdiğinden entegrasyonu MIG/MAG'a göre daha karmaşıktır, ancak otomatik tel besleme ünitesi eklenerek cobot ile kullanılabilir.
Örtülü Elektrod (MMA/SMAW)
Tanım: Üzeri örtü ile kaplı, tükenen bir elektrodun iş parçasına değdirilip çekilmesiyle ark oluşturulan, ekipman ihtiyacı en az olan kaynak yöntemidir.
Çalışma prensibi: Elektrod örtüsü yanarak hem koruyucu gaz atmosferi hem de cüruf tabakası oluşturur; elektrod eridikçe kaynakçı elle besleme mesafesini ayarlar.
Kullanım alanları: Saha kaynakları, tamir-bakım işleri, elektrik/ekipman erişiminin sınırlı olduğu ortamlar.
Cobot ile uyumu: Düşük — elektrodun sürekli tükenmesi ve elle besleme gerekliliği otomasyonu zorlaştırır; robotik uygulamalarda tercih edilmez.
Punta (Direnç) Kaynağı
Tanım: İki metal levhanın elektrotlar arasında sıkıştırılıp yüksek akım geçirilerek temas noktasında ısıtılması ve birleştirilmesi esasına dayanan bir direnç kaynağı yöntemidir.
Çalışma prensibi: Elektrotlar levhalara basınç uygular, kısa süreli yüksek akım geçişiyle temas noktası ergime sıcaklığına ulaşır ve basınç altında birleşme oluşur.
Kullanım alanları: Otomotiv gövde imalatı, beyaz eşya, ince sac birleştirme.
Cobot ile uyumu: Yüksek — sabit tekrarlayan nokta kaynağı hareketleri, cobot'ların tekrarlanabilirlik avantajıyla iyi örtüşür; punta tabancası cobot ucuna entegre edilerek kullanılır.
Lazer Kaynağı
Tanım: Yüksek yoğunluklu bir lazer ışınının odaklanarak metal yüzeyde hızla ergime ve birleşme sağladığı, temassız bir kaynak yöntemidir.
Çalışma prensibi: Yüksek yoğunluklu lazer ışını odak noktasında metal yüzeyi anlık olarak ergitir; ergiyen bölge hızla katılaşarak dar ve derin bir kaynak dikişi oluşturur. Isıdan etkilenen bölge diğer proseslere göre çok daha küçüktür.
Kullanım alanları: İnce sac, hassas elektronik/otomotiv parçaları, yüksek hız ve düşük ısı girdisi gereken uygulamalar.
Cobot ile uyumu: Orta — lazer kaynak başlıkları genellikle daha ağır ve hassas konumlandırma gerektirdiğinden, düşük-orta taşıma kapasiteli cobot'larla sınırlı uygulamalarda kullanılır.
Hangi Proses Cobot'a En Uygun?
| Proses | Cobot Uyumu | Neden |
|---|---|---|
| MIG/MAG | Yüksek | Sürekli tel besleme, sabit parametreler, geniş uygulama alanı |
| Punta (Direnç) | Yüksek | Tekrarlayan nokta hareketleri, cobot hassasiyetiyle uyumlu |
| TIG | Orta | Hassas kontrol gerektirir, otomatik tel besleme ile mümkün |
| Lazer | Orta | Hassas konumlandırma ve ekipman ağırlığı sınırlayıcı olabilir |
| Örtülü Elektrod | Düşük | Elektrodun elle beslenmesi otomasyona uygun değil |
Genel değerlendirmede MIG/MAG, sürekli tel besleme ve stabil ark karakteristiği sayesinde cobot entegrasyonunda en çok tercih edilen prosestir.